Gemeente kritisch op plan provincie: 10.000 woningen Haven-Stad onzeker

De gemeente Amsterdam maakt zich grote zorgen over de plannen van de provincie Noord-Holland voor het Westelijk Havengebied. De woningbouw Haven-Stad staat hierdoor onder druk, omdat de provincie de bedrijvigheid en industrie in het gebied beter wil beschermen. Daardoor zijn de plannen voor ongeveer 10.000 woningen onzeker geworden. Amsterdam wil het Westelijk Havengebied de komende jaren veranderen in een nieuw stadsdeel. In totaal moet daar ruimte komen voor ongeveer 70.000 woningen. De provincie kijkt echter anders naar de toekomst van het gebied en vindt het belangrijk om de bestaande bedrijven en industriële activiteiten te beschermen. De discussie draait daarmee om de vraag hoeveel ruimte er in het Westelijk Havengebied moet zijn voor industrie en hoeveel ruimte er kan worden gemaakt voor woningbouw.

Provincie wil industrie beschermen

Begin juni presenteerde de provincie Noord-Holland de conceptversie van de nieuwe omgevingsvisie. Daarin beschrijft de provincie hoe zij de komende jaren naar de ontwikkeling van de provincie kijkt. Een belangrijk onderdeel daarvan is het Westelijk Havengebied van Amsterdam. Volgens de provincie is dit een belangrijk bedrijventerrein met bedrijven die onder meer een rol spelen bij de energietransitie en zware industrie.

Om deze bedrijvigheid te beschermen, wil de provincie delen van het gebied aanwijzen als Industrieterrein van Provinciaal Belang (IPB). Een dergelijke aanwijzing geeft de provincie meer zeggenschap over de ontwikkeling van het gebied. Voor Amsterdam zorgt dat voor problemen. De gemeente wil namelijk juist delen van het havengebied transformeren naar een stedelijk gebied met woningen, voorzieningen en andere functies. Als de aanwijzing als IPB doorgaat, wordt woningbouw volgens de gemeente aanzienlijk moeilijker. Daardoor staat de realisatie van ongeveer 10.000 geplande woningen op losse schroeven.

Amsterdam heeft plannen voor Haven-Stad

De gemeente Amsterdam ziet in Haven-Stad een belangrijke mogelijkheid om nieuwe woningen te bouwen. Het toekomstige stadsdeel moet uiteindelijk ruimte bieden aan ongeveer 70.000 woningen. Daarmee moet Haven-Stad een belangrijke bijdrage leveren aan de woningbouwopgave van Amsterdam. De ontwikkeling van het gebied is bovendien onderdeel van afspraken die eerder tussen Amsterdam en het Rijk zijn gemaakt.

De gemeente vindt daarom dat de provincie bij het opstellen van de definitieve omgevingsvisie rekening moet houden met deze afspraken. Amsterdam heeft inmiddels een officiële zienswijze ingediend op de concept-omgevingsvisie. Daarin vraagt de gemeente om verschillende aanpassingen en benadrukt zij dat bestaande afspraken niet onmogelijk mogen worden gemaakt door nieuwe provinciale regels. De gemeente schrijft onder meer dat zij ervan uitgaat dat de omgevingsvisie lopende afspraken en processen respecteert.

Eerdere discussie rond 9.600 woningen

De zorgen van Amsterdam komen niet uit het niets. De gemeente en provincie botsten eerder al over de aanwijzing van een gebied als Industrieterrein van Provinciaal Belang. In september 2024 wees de provincie het gebied rond het Cornelis Douwesterrein 2-3 aan als IPB. Daar bevindt zich onder meer scheepswerf Damen.

Door die beslissing kwam de bouw van ongeveer 9.600 woningen in het gebied onder druk te staan. De discussie leidde tot flinke spanningen tussen Amsterdam en de provincie. Voor de gemeente is die eerdere situatie een belangrijke reden om nu opnieuw aandacht te vragen voor de afspraken over Haven-Stad. Amsterdam wil voorkomen dat een nieuwe provinciale aanwijzing opnieuw grote gevolgen heeft voor de woningbouwplannen.

Gemeente vraagt om duidelijkheid

Amsterdam vraagt de provincie daarom om het zogenoemde Transformatiegebied expliciet op te nemen in de nieuwe omgevingsvisie. Volgens de gemeente is dat belangrijk om duidelijk te maken dat er ruimte moet blijven voor woningbouw in Haven-Stad. Wanneer het transformatiegebied niet duidelijk wordt opgenomen, bestaat volgens Amsterdam het risico dat toekomstige woningbouwplannen moeilijker uitvoerbaar worden.

De gemeente benadrukt daarbij dat samenwerking tussen beide overheden noodzakelijk is. De provincie heeft volgens Amsterdam een belangrijke rol bij het verder uitwerken van de plannen voor het gebied. De gemeente spreekt daarom over het belang van een goed partnerschap. Alleen wanneer Amsterdam en Noord-Holland gezamenlijk tot duidelijke afspraken komen, kunnen de eerder afgesproken woningaantallen volgens de gemeente worden gerealiseerd.

Provincie ziet woningbouw nog steeds als mogelijkheid

De provincie heeft eerder laten weten dat zij begrijpt dat de aanwijzing als IPB voor spanning kan zorgen. Tegelijkertijd zegt Noord-Holland vast te willen houden aan de eerder gemaakte afspraken over woningbouw. Volgens de provincie betekent een aanwijzing niet automatisch dat woningbouw in het gebied onmogelijk wordt. Wel wordt het voor Amsterdam ingewikkelder om de geplande woningen daadwerkelijk te realiseren.

Daarmee blijft er een verschil van inzicht bestaan. Amsterdam wil zekerheid dat de ontwikkeling van Haven-Stad en de bijbehorende woningbouw mogelijk blijft, terwijl de provincie tegelijkertijd de bestaande industrie en bedrijvigheid wil beschermen.

Besluit over omgevingsvisie volgt eind dit jaar voor woningbouw Haven-Stad

De plannen van de provincie zijn op dit moment nog niet definitief. De concept-omgevingsvisie heeft eerst een inspraakprocedure doorlopen. Belanghebbenden, waaronder de gemeente Amsterdam, konden via een zienswijze reageren op de voorgestelde plannen. De Provinciale Staten van Noord-Holland moeten de omgevingsvisie uiteindelijk goedkeuren. Dat besluit staat gepland voor eind december. Tot die tijd kunnen de plannen nog worden aangepast. Voor Amsterdam is vooral belangrijk dat in de definitieve versie voldoende ruimte blijft voor de ontwikkeling van Haven-Stad.

Woningbouw Haven-Stad blijft onzeker

De komende maanden moeten duidelijk maken hoe de provincie uiteindelijk omgaat met de bezwaren van Amsterdam. De inzet is groot: het gaat niet alleen om de bescherming van belangrijke bedrijven en industrie, maar ook om de bouw van duizenden nieuwe woningen. Voor de gemeente Amsterdam is het daarom belangrijk dat de afspraken over Haven-Stad worden meegenomen in de definitieve omgevingsvisie. De provincie zal tegelijkertijd moeten bepalen hoe woningbouw kan worden gecombineerd met het behoud van het Westelijk Havengebied als belangrijk bedrijventerrein. De discussie tussen Amsterdam en Noord-Holland is daarmee nog niet voorbij. De definitieve beslissing over de omgevingsvisie moet eind december duidelijk maken welke ruimte er uiteindelijk overblijft voor de geplande woningbouw.

Problematische schulden Amsterdam: vooral gezinnen met kinderen. Lees hier meer!