Amsterdam opent koelteplekken tijdens extreme hitte: inwoners kunnen gratis afkoelen

Amsterdam opent koelteplekken om inwoners te beschermen tegen de extreme hitte die de komende dagen wordt verwacht. Nu het KNMI code oranje heeft afgegeven en de temperaturen kunnen oplopen tot ruim 33 graden, stelt de gemeente op meerdere locaties gratis koele ruimtes beschikbaar. Amsterdammers kunnen daar terecht om af te koelen, water te drinken, gebruik te maken van het toilet of even uit te rusten wanneer de hitte te zwaar wordt.

De nieuwe koelteplekken zijn onderdeel van een pilot waarbij twaalf locaties verspreid over de stad hun deuren openen voor iedereen die behoefte heeft aan verkoeling. De gemeente wil hiermee voorkomen dat inwoners gezondheidsproblemen krijgen als gevolg van de aanhoudende hitte.

Gemeente Amsterdam start pilot met twaalf koelteplekken

De pilot is opgezet in samenwerking met twaalf organisaties en bedrijven die tijdens warme dagen fungeren als toegankelijke schuilplaatsen tegen de hitte. Iedereen kan zonder kosten naar binnen lopen om even af te koelen.

Op de deelnemende locaties zijn bezoekers welkom om:

• Even in een koele ruimte te zitten.
• Gratis drinkwater te krijgen.
• Gebruik te maken van sanitaire voorzieningen.
• Tot rust te komen voordat zij hun reis vervolgen.
• Beschutting te zoeken tijdens de warmste uren van de dag.

Met deze maatregel wil de gemeente vooral kwetsbare inwoners helpen die thuis geen airconditioning hebben of in woningen verblijven waar de temperatuur snel oploopt.

Nieuw-West krijgt de meeste koelteplekken

Opvallend is dat het grootste deel van de koelteplekken zich bevindt in stadsdeel Nieuw-West. Dat is geen toeval.

Volgens de hitterisicokaart van de gemeente behoort Nieuw-West tot de gebieden waar inwoners het meeste risico lopen op hittestress. Grote delen van het stadsdeel kleuren rood op de kaart, wat betekent dat de combinatie van hoge temperaturen, weinig schaduw en veel bebouwing ervoor zorgt dat de warmte lang blijft hangen.

Bij het bepalen van deze risicogebieden kijkt de gemeente onder meer naar:

• De hoeveelheid groen en bomen.
• Beschikbaarheid van schaduw.
• De afstand tot parken en water.
• De dichtheid van bebouwing.
• Het aantal kwetsbare inwoners, zoals ouderen en chronisch zieken.

Juist in deze wijken kunnen woningen tijdens langdurige hitte veranderen in zogenaamde "hitte-eilanden", waar de temperatuur ook 's nachts nauwelijks daalt.

Wethouder: verkoeling moet voor iedereen bereikbaar zijn nadat Amsterdam opent koelteplekken

Wethouder Zorg Alexander Scholtes benadrukt dat verkoeling geen luxe mag zijn.

Volgens hem mag het niet uitmaken hoeveel inkomen iemand heeft, hoe groot het sociale netwerk is of in wat voor woning iemand woont. Iedereen moet tijdens extreme hitte toegang hebben tot een veilige en koele plek.

Door samen te werken met maatschappelijke organisaties, buurthuizen, culturele instellingen en winkels ontstaat een netwerk van laagdrempelige locaties waar inwoners zonder afspraak kunnen binnenlopen.

De gemeente hoopt dat meer organisaties zich de komende tijd aansluiten bij het initiatief.

Ook ondernemers en maatschappelijke organisaties helpen mee

Naast de officiële koelteplekken ontstaan er ook andere initiatieven in Amsterdam.

Zo opent de Hacı Bayram-moskee in Osdorp haar deuren voor iedereen die verkoeling zoekt. Dankzij de aanwezige airconditioning kunnen bezoekers daar tijdens de warmste uren van de dag comfortabel verblijven.

Ook andere bedrijven, instellingen en maatschappelijke organisaties worden opgeroepen zich aan te melden via de gemeentelijke koeltekaart. Op die manier kan het netwerk van koele locaties de komende jaren verder worden uitgebreid.

Code oranje vanwege extreme hitte en Amsterdam opent koelteplekken

Vanaf woensdagmiddag geldt in Amsterdam code oranje vanwege de verwachte extreme hitte. Volgens de weersverwachting stijgen de temperaturen op woensdag, donderdag en vrijdag ruim boven de 30 graden.

In de hoofdstad kan het kwik oplopen tot ongeveer 33 graden. Daarnaast blijft het ook tijdens de nacht uitzonderlijk warm. In stedelijke gebieden zoals Amsterdam daalt de temperatuur nauwelijks en blijft deze vaak tussen de 22 en 27 graden hangen.

Deze zogenaamde tropennachten maken het moeilijk voor woningen om af te koelen. Daardoor krijgen veel mensen minder nachtrust en neemt de kans op gezondheidsklachten toe.

Gezondheidsrisico's nemen toe en Amsterdam opent koelteplekken

Tijdens langdurige hitte waarschuwen gezondheidsinstanties voor uitdroging, oververhitting en hitte-uitputting.

Vooral kwetsbare groepen lopen extra risico, waaronder:

• Ouderen.
• Jonge kinderen.
• Mensen met hart- en vaatziekten.
• Chronisch zieken.
• Mensen die buiten werken.
• Dak- en thuislozen.

De gemeente adviseert inwoners daarom om voldoende water te drinken, zware lichamelijke inspanning tijdens de middag te vermijden, lichte kleding te dragen en regelmatig verkoeling op te zoeken.

Ook wordt inwoners gevraagd extra aandacht te hebben voor buren, familieleden of kennissen die mogelijk hulp nodig hebben tijdens de warme dagen.

Overzicht van alle koelteplekken

Nieuw-West

• Meervaart Theater
• Stadsboerderij Osdorp
• OBA Postjesweg
• OBA Slotermeer
• OBA Geuzenveld
• Albert Heijn XL Osdorpplein
• Kerk De Ark

Zuidoost

• Kerk De Nieuwe Stad
• Amstelring De Venser
• Albert Heijn Bijlmerplein

Zuid

• Huis van de Wijk Baarshaven
• Huis van de Wijk Olympus

Mogelijk uitbreiding van het initiatief

De gemeente ziet de pilot als een eerste stap in de aanpak van extreme hitte, die door klimaatverandering steeds vaker voorkomt. Wanneer de proef succesvol blijkt, is het de bedoeling dat meer locaties zich aansluiten en het netwerk van koelteplekken verder wordt uitgebreid.

Met deze aanpak wil Amsterdam ervoor zorgen dat iedere inwoner, ongeacht leeftijd of woonsituatie, tijdens een hittegolf altijd een veilige plek in de buurt heeft om af te koelen.

Brahim Abid wordt wethouder in Utrecht en trekt zich terug uit procedure in Amsterdam Nieuw-West. Lees hier meer!