Keti Koti-maand van start met Memre Waka: “Meer begrip en liefde voor elkaar nodig”

Met zang, kleurrijke traditionele kleding en indrukwekkende verhalen is in Amsterdam de jaarlijkse Keti Koti-maand officieel van start gegaan. Tientallen deelnemers liepen zondagmiddag mee in de zogenoemde Memre Waka, een herdenkingstocht langs historische plekken in de binnenstad die verbonden zijn met het Nederlandse slavernijverleden. De wandeling staat stil bij het leed van de slavernij, maar kijkt ook nadrukkelijk vooruit naar bewustwording, verbinding en gelijkwaardigheid.

De term Memre Waka komt uit het Sranantongo, een Surinaamse taal, en betekent letterlijk ‘herinneringswandeling’. Sinds 2011 wordt de tocht georganiseerd als onderdeel van de aanloop naar Keti Koti op 1 juli, de dag waarop de afschaffing van de slavernij in de voormalige Nederlandse koloniën wordt herdacht en gevierd.

Dit jaar is het precies 153 jaar geleden dat de slavernij officieel werd afgeschaft in Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk. Toch benadrukken organisatoren en deelnemers dat de gevolgen van het slavernijverleden nog altijd voelbaar zijn in de samenleving.

Wandeling langs gebouwen met slavernijgeschiedenis

De herdenkingstocht begon bij het Stadsarchief van Amsterdam en voerde deelnemers langs verschillende grachtenpanden die direct verbonden zijn met de Nederlandse slavernijgeschiedenis. Onderweg werd stilgestaan bij de rol die Amsterdam eeuwenlang speelde in de trans-Atlantische slavenhandel.

De route eindigde bij de ambtswoning van burgemeester Femke Halsema aan de Herengracht. Juist dat pand draagt een beladen geschiedenis met zich mee. Het werd in de zeventiende eeuw gebouwd in opdracht van Paulus Godin, een prominente slavenhandelaar en bestuurder van de West-Indische Compagnie.

Tijdens de wandeling werden liederen gezongen, verhalen gedeeld en momenten van stilte gehouden. De sfeer was tegelijkertijd ingetogen en verbindend. Sommige deelnemers droegen traditionele Afro-Surinaamse kleding en hoofddoeken, terwijl anderen borden met teksten als “One Love” omhoog hielden.

“Excuses zijn geen eindpunt, maar een nieuw begin” tijdens Keti Koti-maand

Na afloop van de tocht werden bij de ambtswoning toespraken gehouden en kransen gelegd. Ook burgemeester Femke Halsema sprak de aanwezigen toe. Organisator Roy Kaikusi Groenberg benadrukte tijdens de bijeenkomst dat de excuses die de Nederlandse overheid eerder maakte voor het slavernijverleden niet gezien mogen worden als een afronding van het onderwerp.

“De Nederlandse regering heeft geen punt gezet achter de excuses, maar een komma”, zei Groenberg. Volgens hem breekt nu juist een belangrijke periode aan waarin de samenleving verder moet werken aan erkenning, educatie en gelijkwaardigheid.

Voormalig premier Mark Rutte bood in 2022 namens de Nederlandse staat excuses aan voor het slavernijverleden. Een jaar eerder deed burgemeester Halsema dat al namens de gemeente Amsterdam. Volgens Groenberg moeten die woorden nu ook worden omgezet in concrete acties.

Hij noemt onder meer beter onderwijs over het slavernijverleden, meer kansen voor nazaten van tot slaaf gemaakten en structurele aandacht voor inclusiviteit en discriminatiebestrijding als belangrijke vervolgstappen.

Thema van dit jaar: ‘Samen Doorwerken’ tijdens de Keti Koti-maand

Het thema van de Keti Koti-maand is dit jaar “Samen Doorwerken”. Daarmee willen organisatoren benadrukken dat erkenning en herstel niet stoppen bij herdenkingen alleen. Volgens Groenberg vraagt echte verandering om langdurige inzet van de overheid, onderwijsinstellingen en de samenleving als geheel.

“Wat verkeerd is gegaan in het verleden moeten we blijven doorgeven aan toekomstige generaties”, legt hij uit. “Niet om verdeeldheid te creëren, maar juist om meer begrip, respect en liefde voor elkaar te krijgen.”

Veel deelnemers aan de Memre Waka delen die gedachte. Voor hen draait de herdenking niet alleen om het verleden, maar ook om de toekomst. Verschillende aanwezigen benadrukten dat verbinding centraal moet staan.

“We moeten het samen doen”, vertelde een deelnemer na afloop van de wandeling. “Alleen door met elkaar in gesprek te blijven kunnen we groeien als samenleving.”

Keti Koti steeds zichtbaarder in Nederland

De aandacht voor Keti Koti groeit de afgelopen jaren sterk in Nederland. In steeds meer steden worden herdenkingen, festivals, lezingen en culturele activiteiten georganiseerd rondom de afschaffing van de slavernij. Ook in het onderwijs en de politiek is er meer aandacht voor het koloniale verleden en de impact daarvan op huidige generaties.

Voor veel betrokkenen is dat een belangrijke ontwikkeling. Tegelijkertijd klinkt de oproep om niet alleen tijdens Keti Koti stil te staan bij deze geschiedenis, maar het onderwerp het hele jaar bespreekbaar te houden.

Met de Memre Waka is in Amsterdam opnieuw een krachtig signaal afgegeven: herdenken betekent niet alleen terugkijken, maar ook samen bouwen aan een toekomst met meer begrip, gelijkwaardigheid en verbinding.

World Pride Amsterdam komt eraan: dit is er allemaal te doen. Lees hier meer!