Forenzen naar Amsterdam nemen toe door thuiswerken en hoge huizenprijzen

De groep mensen die dagelijks of enkele keren per week forenzen naar Amsterdam groeit snel. Werknemers komen daarbij niet langer alleen uit omliggende steden zoals Haarlem, Almere of Utrecht, maar steeds vaker uit veel verder gelegen regio’s in Nederland. Volgens onderzoek van de Rabobank is deze ontwikkeling sinds 2021 duidelijk versneld.

De belangrijkste oorzaken zijn de opkomst van thuiswerken en de sterk gestegen huizenprijzen in en rond Amsterdam. Door hybride werken is het minder noodzakelijk om dagelijks op kantoor aanwezig te zijn, waardoor langere woon-werkafstanden beter haalbaar zijn geworden. Tegelijkertijd is wonen in de hoofdstad of directe omgeving voor veel mensen financieel moeilijker geworden.

Forenzen naar Amsterdam uit steeds grotere afstand

De trend van forenzen naar Amsterdam beperkt zich niet langer tot de Randstad. Steeds vaker wonen werknemers in regio’s die vroeger nauwelijks verbonden waren met de Amsterdamse arbeidsmarkt. Uit het onderzoek blijkt dat provincies zoals Drenthe en Friesland nu ook duidelijk bijdragen aan het aantal werknemers dat in Amsterdam werkt.

In regio’s zoals Groot-Amsterdam en Utrecht was het al langer gebruikelijk dat mensen buiten de stad werkten, maar sinds 2021 is dat aandeel sterk toegenomen. Vooral in sectoren zoals de zakelijke dienstverlening, ICT en financiële sector is thuiswerken inmiddels breed geaccepteerd. Dat maakt het mogelijk om verder van het werk te wonen zonder dagelijks te hoeven reizen.

Huizenprijzen drijven mensen verder het land in

Een belangrijke motor achter de groei van forenzen naar Amsterdam zijn de woningprijzen. In de afgelopen jaren zijn huizen in en rondom de hoofdstad fors duurder geworden. Hierdoor zoeken veel mensen betaalbare woonruimte buiten de Randstad.

Waar eerder steden als Almere, Lelystad en Haarlem nog populaire alternatieven waren, verschuift de woonkeuze nu steeds verder richting het oosten en noorden van het land. Voor hetzelfde budget krijgen kopers en huurders daar aanzienlijk meer ruimte en kwaliteit van wonen.

Dit zorgt ervoor dat werknemers bereid zijn langere reistijden te accepteren, zeker als zij slechts enkele dagen per week naar kantoor hoeven.

Sterke groei in heel Nederland zichtbaar

De toename van forenzen naar Amsterdam is in vrijwel het hele land zichtbaar. Zo komt in de regio Arnhem-Nijmegen inmiddels een groter deel van de werknemers in Amsterdam of Utrecht terecht dan enkele jaren geleden. In 2021 ging het om ongeveer 6,5 procent van de werkenden, in 2024 was dat gestegen naar 7,5 procent.

Dat komt neer op een groei van ongeveer 4500 extra werknemers die vanuit die regio naar de Randstad pendelen. Ook andere regio’s laten vergelijkbare trends zien, zoals Zuidwest-Overijssel (rond Deventer), Noordoost-Noord-Brabant (omgeving ’s-Hertogenbosch) en zelfs delen van Drenthe en Friesland.

Zelfs in verder gelegen gebieden zoals Zeeuws-Vlaanderen is het aantal mensen dat in Amsterdam werkt toegenomen. Daarmee wordt duidelijk dat de arbeidsmarkt steeds minder regionaal gebonden is.

Arbeidsmarkt wordt landelijker en competitiever

De groei van forenzen naar Amsterdam heeft niet alleen gevolgen voor werknemers, maar ook voor werkgevers. Bedrijven in Amsterdam en Utrecht concurreren steeds vaker met werkgevers uit het hele land om talent.

Doordat de geografische afstand minder belangrijk wordt, kunnen werknemers kiezen uit meer banen in verschillende regio’s. Dat maakt de arbeidsmarkt competitiever, vooral in sectoren waar hybride werken normaal is geworden.

Lokale bedrijven in kleinere regio’s kunnen hierdoor moeite krijgen om personeel vast te houden, omdat banen in de Randstad aantrekkelijk blijven door hogere salarissen en meer carrièremogelijkheden.

Brainport Eindhoven volgt andere ontwikkeling

Een opvallende uitzondering op deze trend is de regio Brainport Eindhoven. Hoewel daar het aantal banen sterk groeit, blijft het grootste deel van de werknemers in de regio zelf wonen. Dit komt mede doordat veel internationale werknemers, zoals expats, zich vestigen in de directe omgeving van Eindhoven.

Daardoor is er minder sprake van grootschalige pendel naar andere delen van Nederland, in tegenstelling tot de situatie rond Amsterdam en Utrecht.

Toekomst van forenzen naar Amsterdam verandert door hybride werken

De trend van forenzen naar Amsterdam laat zien hoe de Nederlandse arbeidsmarkt in korte tijd is veranderd. Thuiswerken, digitale samenwerking en stijgende woonkosten zorgen ervoor dat werk en woonplaats steeds verder uit elkaar komen te liggen. Waar vroeger dagelijkse nabijheid belangrijk was, speelt nu flexibiliteit een steeds grotere rol in waar mensen kiezen te wonen.

Bevrijdingsfestival Amsterdam: vrijheid vieren door de hele stad. Lees hier meer!