Uitstootvrije zone Amsterdam 2030 definitief van de baan

De invoering van de uitstootvrije zone Amsterdam 2030 voor benzine- en dieselauto's gaat definitief niet door. De gemeente Amsterdam had de ambitie om uiterlijk in 2030 een emissievrije binnenstad voor personenauto’s te realiseren, maar door het ontbreken van landelijke wetgeving blijkt dat plan niet uitvoerbaar. Hoewel de ambitie om de luchtkwaliteit te verbeteren overeind blijft, is duidelijk dat de invoering van een uitstootvrije zone voor particuliere auto's voorlopig van de baan is.

Dat blijkt uit antwoorden van wethouder Zita Pels Heinhuis (Energietransitie) op schriftelijke vragen van JA21-fractievoorzitter Annabel Rijpkema. Volgens het college ontbreekt momenteel de wettelijke basis om gemeenten de bevoegdheid te geven een uitstootvrije zone voor benzine- en dieselpersonenauto's in te voeren. Bovendien zijn er op korte termijn geen signalen dat het Rijk met nieuwe wetgeving komt die dit alsnog mogelijk maakt.

Geen wettelijke basis voor emissievrije zone

Amsterdam werkt al jaren aan plannen om de uitstoot van schadelijke stoffen in de stad terug te dringen. Voor bestelauto's, vrachtverkeer en andere zakelijke voertuigen gelden inmiddels al strengere milieuregels, maar voor particuliere personenauto's is een landelijke wettelijke regeling noodzakelijk.

Omdat die regelgeving ontbreekt, kan de gemeente de geplande uitstootvrije zone niet invoeren. Het college heeft daarom besloten de plannen voorlopig in de ijskast te zetten. Daarmee verdwijnt de doelstelling voor 2030, al blijft de gemeente vasthouden aan haar langetermijnambitie om de uitstoot van verkeer verder te verminderen.

JA21 vraagt om duidelijkheid na beslissing uitstootvrije zone Amsterdam 2030

De schriftelijke vragen kwamen van JA21-fractievoorzitter Annabel Rijpkema. Volgens haar is de afgelopen jaren veel onduidelijkheid ontstaan over de plannen rondom 2030.

Rijpkema stelt dat inwoners recht hebben op heldere informatie, zodat zij weloverwogen keuzes kunnen maken bij bijvoorbeeld de aanschaf van een nieuwe auto. Volgens de fractie hebben veel Amsterdammers de aankoop van een benzine- of dieselauto uitgesteld omdat zij dachten dat deze voertuigen vanaf 2030 niet meer welkom zouden zijn in de binnenstad.

De partij vindt daarom dat de gemeente duidelijker moet communiceren over de huidige stand van zaken en voorkomen dat inwoners beslissingen nemen op basis van achterhaalde verwachtingen.

Gemeente erkent behoefte aan betere communicatie

Het Amsterdamse college geeft aan dat in de Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit 2023-2026 al rekening werd gehouden met mogelijke vertragingen. Toch erkent de gemeente dat de communicatie richting inwoners beter kan.

Het college zegt de huidige informatievoorziening opnieuw tegen het licht te houden en te onderzoeken hoe inwoners beter geïnformeerd kunnen worden over toekomstige mobiliteitsplannen. Daarbij wordt gekeken naar duidelijkere communicatie via gemeentelijke kanalen en publiekscampagnes.

Luchtkwaliteit blijft groot aandachtspunt

Hoewel de uitstootvrije zone voorlopig niet doorgaat, benadrukt de gemeente dat de noodzaak om de luchtkwaliteit te verbeteren onverminderd groot blijft.

Volgens het college heeft luchtvervuiling nog altijd grote gevolgen voor de volksgezondheid. Gemiddeld leven Amsterdammers naar schatting elf maanden korter als gevolg van langdurige blootstelling aan vervuilde lucht. Daarnaast wordt de gezondheidsschade vergeleken met het dagelijks meeroken van ongeveer 4,4 sigaretten.

De gemeente gebruikt deze cijfers om het belang van schonere mobiliteit te onderstrepen. Minder uitstoot betekent niet alleen minder CO₂, maar ook minder stikstofoxiden en fijnstof die schadelijk zijn voor de gezondheid.

Personenauto's leveren aanzienlijke bijdrage aan uitstoot

Uit cijfers van de gemeente blijkt dat personenauto's binnen het wegverkeer verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de uitstoot.

Zo zorgen particuliere auto's voor ongeveer 70 procent van de CO₂-uitstoot binnen het Amsterdamse wegverkeer. Daarnaast zijn zij verantwoordelijk voor circa 36 procent van de uitstoot van stikstofoxiden en ongeveer 53 procent van de uitstoot van fijnstof.

Juist daarom ziet de gemeente elektrificatie van het wagenpark als een belangrijke stap richting schonere lucht en het behalen van de klimaatdoelen.

Nieuw mobiliteitsplan in voorbereiding voor uitstootvrije zone Amsterdam 2030

Ondanks het wegvallen van de doelstelling voor 2030 werkt Amsterdam verder aan nieuw beleid op het gebied van duurzame mobiliteit.

Op dit moment wordt gewerkt aan het nieuwe Uitvoeringsplan Uitstootvrije Mobiliteit 2027-2030. Daarin wordt vastgelegd welke maatregelen de gemeente de komende jaren wel kan nemen binnen de bestaande wetgeving.

Het nieuwe uitvoeringsplan moet in de loop van 2027 worden gepresenteerd. Daarbij wordt gekeken naar verdere stimulering van elektrisch vervoer, uitbreiding van laadvoorzieningen, schoner openbaar vervoer en maatregelen om fiets- en wandelverkeer aantrekkelijker te maken.

Toekomst afhankelijk van landelijke politiek met uitstootvrije zone Amsterdam 2030

Of een uitstootvrije zone voor personenauto's in de toekomst alsnog mogelijk wordt, hangt grotendeels af van besluiten in Den Haag. Zonder landelijke wetgeving kunnen gemeenten dergelijke zones niet zelfstandig invoeren.

Mocht het Rijk op een later moment alsnog een wettelijke basis creëren, dan kan Amsterdam de plannen opnieuw oppakken. Tot die tijd blijft de ambitie bestaan om de luchtkwaliteit verder te verbeteren, maar zal de gemeente daarvoor andere instrumenten moeten inzetten.

Voor automobilisten betekent dit dat benzine- en dieselpersonenauto's voorlopig gewoon toegang blijven houden tot de Amsterdamse binnenstad, zolang zij voldoen aan de geldende milieuregels. Wel verwacht de gemeente dat de overgang naar duurzamer vervoer de komende jaren verder zal worden gestimuleerd door subsidies, investeringen in laadinfra en andere maatregelen die bijdragen aan een schonere en gezondere stad.

Gemeente moet Blue Boat schade vergoeden na fout vergunningenbeleid. Lees hier meer!